31.05.2020
 

 



 

Τα αποκαλυπτρια του μνημεου των Θεσσαλονικων Ελλνων Εβραων Μαρτρων και Ηρων του Ολοκαυτματος, που κοσμε πλον το φουαγι της Αθουσας Τελετν του ΑΠΘ, πραγματοποιθηκαν την 1η Μιου 2014, παρουσα του Υφυπουργο Εξωτερικν του Ισραλ Zeev Elkin.

 

Το ργο, που φιλοτχνησε ο Πρεδρος του Τμματος Εικαστικν και Εφαρμοσμνων Τεχνν του ΑΠΘ, καθηγητς Ξενς Σαχνης αποτελε φρο τιμς στην πολυπληθ εβρακ κοιντητα της Θεσσαλονκης, που επ ξι αινες και μχρι το Β’ Παγκσμιο Πλεμο αποτελοσε πλο προδου και ανπτυξης για την πλη και βωσε την πιο τραγικ δισταση του Ολοκαυτματος στην Ελλδα, καθς εξολοθρετηκε σε ποσοστ 96%.

 

Τα αποκαλυπτρια του μνημεου γιναν ενπιον των Πρυτανικν και των Κοσμητορικν Αρχν του ΑΠΘ, του Πρσβη του Ισραλ στην Ελλδα, Arye Mekel, του Προδρου Δαυδ Σαλτιλ και μελν της Ισραηλιτικς Κοιντητας Θεσσαλονκης, του Διευθυντ Διεθνν Σχσεων του Υπουργεου Εξωτερικν, Θνου Κοτσινη, του Δημρχου Θεσσαλονκης, Γιννη Μπουτρη, και του Περιφερειρχη Κεντρικς Μακεδονας, Απστολου Τζιτζικστα.

Στη σντομη ομιλα του, ο Πρτανης του ΑΠΘ, καθηγητς Γιννης Μυλπουλος, επισμανε τι η εβρακ κοιντητα, που λγω του μεγλου πληθυσμο, αλλ και της δρσης της, προσδωσε στη Θεσσαλονκη το χαρακτηρισμ «Ιερουσαλμ των Βαλκανων», διαμρφωσε καθοριστικ τον πολυπολιτισμικ χαρακτρα της πλης και φησε ανεξτηλο το στγμα της στην ιστορα της. «Η ανγερση του μνημεου αυτο εναι ελχιστος φρος τιμς προς την Ισραηλιτικ Κοιντητα και αυτονητη υποχρωση του Αριστοτελεου Πανεπιστημου. Υποχρωση που δεν απορρει μνο απ τον ακαδημακ του ρλο για διαφλαξη της ιστορικς μνμης, αλλ και απ το γεγονς τι χτστηκε επνω στα εβρακ νεκροταφεα. Η συνεισφορ του ΑΠΘ στη διατρηση της μνμης των Θεσσαλονικων Ελλνων Εβραων Μαρτρων και Ηρων του Ολοκαυτματος δε σταματ εδ. Ανλογης συμβολικς, αλλ και ουσιαστικς αξας εναι η πρωτοβουλα που αναλβαμε ως πρυτανικς αρχς, προκειμνου να επαναλειτουργσει επνυμη δρα Εβρακν Σπουδν, η οποα καταργθηκε επ Μεταξ. Η προσπθεια αυτ, πειτα απ τη στεν συνεργασα που χουμε με την Ισραηλιτικ Κοιντητα Θεσσαλονκης, αναμνεται να αποφρει μεσα καρπος και η δρα να λειτουργσει απ το ακαδημακ τος 2014-15», τνισε.

 

 
Εξαιρετικ σημαντικ στιγμ για τη Θεσσαλονκη, εξαιτας της θσης στην οποα φιλοξενεται το ργο, χαρακτρισε την τελετ ο κ. Σαλτιλ. «Το παρελθν της τοποθεσας αυτς αναφρεται επισμως για πρτη φορ. Πρασαν δεκαετες απ το τλος του Β’ Παγκοσμου Πολμου. Δυστυχς, η ιστορα αυτο του χρου σταδιακ ξεχστηκε απ την πλειοντητα του πληθυσμο της πλης. Δηλαδ το γεγονς τι απ τους αρχαους χρνους και μχρι την απλαση των Εβραων της Θεσσαλονκης στα στρατπεδα συγκντρωσης των Ναζ το 1943, εκατοντδες χιλιδες Εβραοι, μεταξ των οποων επιφανες προσωπικτητες της πλης, θφτηκαν εδ», επε χαρακτηριστικ. Ο κ. Σαλτιλ ευχαρστησε τις Πρυτανικς Αρχς του ΑΠΘ που αποδχτηκαν να ατημα πολλν ετν της Ισραηλιτικς Κοιντητας, καθς και τον καλλιτχνη Ξεν Σαχνη.

Απ την πλευρ του, ο Υφυπουργς Εξωτερικν του Ισραλ, Zeev Elkin, ανφερε πως εναι μεγλη τιμ και χαρ για τον διο να βρσκεται σ’ ναν τπο με ιδιατερη σημασα για την εβρακ κοιντητα, σε μια πλη που ταν επ αινες το κντρο του εβρακο πολιτισμο και της εβρακς παρδοσης. «Εναι υποχρωσ μας να θυμμαστε αυτος τους ανθρπους, αλλ εξσου σημαντικ εναι να συνεχσουμε την παρδοσ τους», τνισε. Ο κ. Elkin ανακονωσε επσης τι, ενψει της επαναλειτουργας της δρας Εβρακν Σπουδν στο ΑΠΘ, η ισραηλιτικ κυβρνηση θα προωθσει υποτροφες σε φοιτητς σε συνεργασα με ακαδημακ ιδρματα του Ισραλ.

Το ργο του Ξεν Σαχνη, πως εξγησε και ο διος ο καλλιτχνης, εντσσεται σε μια σειρ ργων υπ τον ττλο «χνη και Μνμη», που φιλοτεχνθηκε το 1994 και εναι αφιερωμνη στη μνμη λων των κοινωνικν ομδων, Εβραων, τσιγγνων, ομοφυλφιλων, μαρτρων του Ιεχωβ, κρατουμνων του κοινο ποινικο δικαου, πολιτικν κρατουμνων και «αντικοινωνικν», που μαρτρησαν κτω απ τη ναζιστικ ιδεολογα και τξη χι μνο στη Γερμανα, αλλ και σε ολκληρη την κατεχμενη Ευρπη.

Το ργο χει δημιουργηθε με χνη που αφνει η ηλεκτροκλληση επνω σε μια μεταλλικ επιφνεια. Η μεταλλικ πλκα, που θα παραμενει αναλλοωτη στο χρνο, εναι πακτωμνη σ’ ναν τοχο απ κκκινα τουβλκια, μοια με εκενα του ουσβιτς. Τα δε χνη εναι μια ευθεα αναφορ στο τατουζ του αριθμο, ο οποος χαρασσταν στο μπρτσο των Εβραων κρατουμνων. πως ανφερε ο κ. Σαχνης, «το ργο επιχειρε να διατηρσει ζωνταν τη μνμη λων των συμπολιτν μας που θανατθηκαν στο ουσβιτς – Μπρκεναου και να θυμζει τι οι πολτες πρπει να εναι πντοτε σε εγργορση για να προστατεουν τα ανθρπινα δικαιματα και τη διαφορετικτητα στη ζω μας».

Η επσημη παρουσαση του ργου θα γνει στις 9 Μαου 2014 ως μρος των εκδηλσεων της Διεθνος κθεσης Βιβλου στην οποα τιμμενη χρα εναι το Ισραλ.


Ο ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΤΗΣ Ι.Κ.Θ. Κ. ΣΑΛΤΙΕΛ

κ. Αθανσιε Κοτσινη, εκπρσωπε του Υπουργο Εξωτερικν
κ. Zeev Elkin Υφυπουργ Εξωτερικν του Κρτους του Ισραλ
κ. ριε Μκελ Πρσβη του Ισραλ
κ. Ιωννη Μυλπουλε Πρτανη του Αριστοτελεου Πανεπιστημου Θεσσαλονκης
κ. Ιωννη Παντ, Αντιπρτρανη του
κ. Ξνη Σαχνη Πρεδρε του Τμματος Εικαστικν και Εφαρμοσμνων Τεχνν του Αριστοτελεου Πανεπιστημου Θεσσαλονκης,
Μλη της Συγκλτου του Αριστοτελεου Πανεπιστημου Θεσσαλονκης
Κυρες και κριοι,
Θα θελα αρχικ να ευχαριστσω τον εκπρσωπο του Υπουργο Εξωτερικν και Γενικ Γραμματα Αποκεντρωμνης Διοκησης Μακεδονας-Θρκης κ. Αθανσιο Καροντζο, τον Υφυπουργ Εξωτερικν κ. Zeev Elkin και τον Πρσβη του Ισραλ κ. ριε Μκελ για την παρουσα τους στην σημεριν τελετ.
Η σημεριν εναι μια πολ σημαντικ ημρα για τη Θεσσαλονκη. Δεν εξαντλεται στα στεν περιγραφικ πλασια των αποκαλυπτηρων ενς ακμη ργου που σχετζεται με το Ολοκατωμα υπογραμμζοντας εμμσως το πσο αυτ η πλη υπρξε για αινες μια πραγματικ Μητρπολη, οικονομικς, κοινωνικς και πολιτιστικς δραστηριτητας λγω της παρουσας των Εβραων κατοκων της.
Ο τπος εναι ο πρτος παργοντας που κνει τη σημεριν τελετ ξεχωριστ. Μνημονεεται πλον επσημα το παρελθν του. Πρασαν δεκαετες απ το τλος του πολμου. Δυστυχς, η ιστορα της γης αυτς σταδιακ ξεχστηκε για την πλειοντητα των Θεσσαλονικων. Το γεγονς τι απ τα αρχαα χρνια μχρι και την ναρξη των εκτοπισμν των Εβραων της Θεσσαλονκης στα ναζιστικ στρατπεδα το 1943, εδ αναπαονταν εκατοντδες χιλιδες ομθρησκο μας, μεταξ των οποων πμπολλες και σημαντικτατες μορφς της πλης.
Ο τπος αυτς υπρξε ββαια χι μνο το μρος του στατου αποχαιρετισμο της κφρασης σεβασμο προς τους νεκρος. Στην τερστια κταση που κλυπτε, περπου 350.000 τετραγωνικ μτρα, αναπτσσονταν χιλιδες επιτμβιες επιγραφς, πραγματικ ργα τχνης, ψηφδες μιας ανθρωπογεωγραφας αινων. Γι’ αυτ το λγο η καταστροφ του, την περοδο της Ναζιστικς κατοχς  αποτελε το μαζικτερο πολιτιστικ γκλημα του Β Παγκοσμου Πολμου. Με αυτ τον τρπο και με την αντιμετπιση που εχαν μετπειτα οι πλκες ως οικοδομικ υλικ ολοκληρθηκε η προσπθεια απαλοιφς της μνμης της πλης. Επιτρψτε μου να αναφερθ ενδεικτικ στο Σααδ Λεβ ναν απ τους σημαντικτερους πνευματικος ανθρπους της Θεσσαλονκης το νομα του οποου μνημονεεται απ οδ της πλης αλλ η επιτμβια επιγραφ του βρθηκε να κοσμε, εντς εισαγωγικν, - 110 χρνια μετ το θνατ του - πεζοδρμιο του Πανορματος.
νας ακμη παργοντας που διαφοροποιε τα σημεριν αποκαλυπτρια απ ανλογες τελετς, εναι η συνεργασα του Αριστοτελεου Πανεπιστημου Θεσσαλονκης. Δεν θα εμασταν σμερα εδ αν η παροσα ηγεσα του Πανεπιστημου με επικεφαλς τον Πρτανη κ. Ιωννη Μυλπουλο, δεν εχε την τλμη να κνει γενναα βματα και να αναγνωρσει αυτ για το οποο η Κοιντητ μας επμενε για σειρ ετν. Την ανγκη αποδοχς του παρελθντος και την υλοποηση πρωτοβουλιν που θα δημιουργσουν να παραγωγικ πλασιο προβολς της ιστορας των Εβραων της Θεσσαλονκης, μσα στο Πανεπιστμιο, το μεγαλτερο αντατο δρυμα παιδεας της χρας μας.
Δεν θα μποροσα να μην αναφερθ ββαια στον Ξνη Σαχνη, Πρεδρο του Τμματος Εικαστικν του Α.Π.Θ.. To δημιουργ που μσα απ το ργο του δωσε στο στρο του Δαυδ – το αινιο σμβολο για τον Εβρασμ που οι Ναζ θλησαν να μετατρψουν σε μβλημα κατωτερτητας – διαρκες ιδιτητες μνμης και προβληματισμο. να ργο που, ως νθρωπος και πραγματικς καλλιτχνης, ο Ξνης Σαχνης πρσφερε απλχερα χωρς καμα προπθεση ταν του ζητθηκε να κοσμε απ εδ και πρα την αθουσα τελετν του ΑΠΘ, υπενθυμζοντας σε λους τις συνπειες της λθης για τα σα συνετλεσαν στην μαζικ εξντωση 6.000.000 Εβραων μεταξ των οποων και 50.000 λληνες Εβραοι.


Σας ευχαριστ.